براي تعيين هدف و ماموريت‌هاي اصلي مركز لازم است حوزه عمل مركز تبيين و تثبيت شود. شكل زير فرآيند كلي ايجاد و اداره صنايع پتروشيمي را نشان مي‌دهد. اين فرآيند كلي شامل برنامه‌ريزي، طراحي و اجراي پروژه‌ها براي ايجاد ظرفيت‌هاي جديد و بهره‌برداري از ظرفيت‌هاي ايجاد شده است. از نظر توسعه در قسمت برنامه ريزي مشخص مي‌شود كه شركت چه ظرفيت‌هايي را به چه ميزان بايد توسعه دهد. در اين قسمت مطالعات امكان‌سنجي اوليه براي ايجاد ظرفيت توليدي جهت محصولات مختلف انجام مي‌شود و تصميمات و مصوبات لازم براي احداث ظرفيت‌هاي جديد به بخش طراحي و اجراي پروژه‌ها ابلاغ مي‌شود. در قسمت طراحي و اجراي پروژه‌ها، كار طراحي و احداث ظرفيت‌هاي جديد توليدي با كمك مشاوران، پيمانكاران و سازندگان مختلف انجام مي‌شود و ظرفيت‌هاي احداث براي بهره‌برداري تحويل قسمت بهره‌برداري مي‌شود. قسمت بهره‌برداري، مسئوليت بهره‌برداري از ظرفيت‌هاي ايجاد شده و توليد و فروش محصولات را به عهده دارد.

محدوده كار مركز در حوزه طراحي و اجراي پروژه هاي سرمايه اي

شكل 1- فرآيند كلي برنامه‌ريزي، ايجاد و بهره‌برداري از ظرفيت‌ها

حوزه عمل مركز بخش مياني فرآيند كلي فوق است كه شامل طراحي و اجراي پروژه‌هاي توسعه ظرفيت مي‌باشد. بنابراين پروژه‌هائي كه در قسمت برنامه‌ريزي يا بهره‌برداري مطرح مي‌شوند از حوزه توجه و عمل مركز خارج مي‌باشند.
بخش طراحي و اجراي پروژه‌هاي توسعه ظرفيت نياز به ايجاد يا توسعه ظرفيت محصول خاصي به ميزان تعيين شده‌اي را بعضاً همراه يك امكان سنجي اوليه از بخش برنامه‌ريزي دريافت مي‌كند و عمليات مختلفي را نظير طراحي‌هاي مفهومي، پايه و جزئي، خريد و تامين تجهيزات و مصالح، اجراي كارهاي ساختماني، نصب و راه‌اندازي و تحويل به بخش بهره‌برداري انجام مي‌دهد. البته عمليات مزبور توسط عوامل و نهادهاي مختلفي نظير كارفرمايان، مشاوران، پيمانكاران و تامين‌كنندگان مختلف انجام مي‌شود. تعامل و هماهنگي نهادهاي مزبور و كيفيت مديريت كار آنها بر چگونگي كيفيت اجراي پروژه‌ها موثر است. مركز تحقيقات و توسعه مديريت پروژه ايجاد شده است تا حركتي را سامان دهد كه موجب افزايش كارآيي و اثربخشي مرحله طراحي و اجراي پروژه‌‌هاي توسعه ظرفيت صنايع پتروشيمي شود.

با توجه به حوزه عمل مركز و چالش اصلي بهبود مديريت پروژه، مأموريت مركز عبارت است از :
” تسهيل و تسريع بهبود عملكرد طراحي و اجراي پروژه‌هاي پتروشيمي در جهت تحقق اهداف پروژه‌ها و در چارچوب هزينه ، زمان و كيفيت بهينه“
در اين ماموريت چند نكته مهم مورد توجه قرار گرفته است :
نكته اول آنكه مركز ماموريت دارد عملكرد طراحي و اجرا كه تابع عوامل مختلفي است را افزايش و ارتقا دهد به طوريكه نتيجه آن بهينه شدن هزينه، زمان و كيفيت اجراي پروژه‌ها باشد. با انجام موفقيت‌آميز اين ماموريت كارآئي و اثربخشي سرمايه‌گذاري‌هاي پتروشيمي افزايش مي‌يابد. زمان اجرا و قيمت تمام شده طرح‌ها كاهش مي‌يابد، كيفيت اجراي طرح‌ها بهبود مي‌يابد و در زمان بهره‌برداري، ظرفيت‌هاي ايجاد شده با مشكل كمتري مواجه خواهند بود. در نتيجه اين دستاوردها، بازده سرمايه‌گذاري در پتروشيمي افزايش مي‌يابد و رشد ظرفيت‌هاي پتروشيمي افزايش مي‌يابد.
نكته دوم در ماموريت مزبور آنست كه مركز بايد تسهيل‌كننده و تسريع‌كننده حركت بهبود و ارتقاء مديريت پروژه‌هاي پتروشيمي باشد. اين بدان معناست كه ارتقاء كيفيت مديريت پروژه‌هاي پتروشيمي مستلزم فعاليت و تلاش گسترده عوامل مختلف و متعددي است. كليه كارفرمايان، مشاوران، پيمانكاران و تامين‌كنندگان بايد در جهت ارتقاء و بهبود مديريت خود تلاش و اقدام نمايند. هيچ مركزي نمي‌تواند بدون مشاركت و تلاش عوامل مزبور عهده‌دار بهبود مديريت آنها باشد. وليكن مركز بايستي با پديد آوردن سازمان و فرايندهاي لازم زمينه‌ساز و تسهيل‌كننده و تسريع‌كننده تلاش همه عوامل و نهادهاي مزبور براي ارتقاء مديريت باشد. نكته دوم، اصل مهمي در ماموريت مركز است كه بدون توجه به آن امكان تاثير و توفيق مركز در ارتقاء كيفيت مديريت پروژه‌ها بسيار اندك خواهد بود.
بر اساس اصل مزبور، چالش مهم مركز در انجام ماموريتش بسترسازي، سازماندهي و هدايت حركتي فراگير است كه در طي آن تمام عوامل موثر در مديريت پروژه در جهت ارتقا كيفيت مديريت خود تلاش نمايند. بدين منظور مركز بايستي بستر لازم براي چنين حركتي را فراهم نموده و فرآيندهاي مناسب را طراحي و به كار اندازد. بر اين اساس نقش اصلي مركز طراحي و پياده‌سازي سازمان و فرايندهاي لازم براي تقويت تلاش نظام‌مند و ثمربخش عوامل موثر در مديريت پروژه در جهت ارتقا كيفيت مديريت خود و نيز هدايت و نظارت بر عملكرد صحيح فرايندهاي مزبور مي‌باشد.

مركز تحقيقات و توسعه مديريت پروژه از طريق انجام ماموريت خود چهار گروه هدف‌هاي كلي ذيل را در پنجسال آينده دنبال خواهد كرد. شكل 1-3، لايه‌هاي متناظر با چهار گروه هدف‌ها را نشان مي‌دهد. گروه اول هدف‌هاي متوجه نتايج حاصل از بهبود مديريت پروژه است و گروه‌هاي بعدي هدف‌هاي متوجه بسترسازي و بهبود مديريت و عواملي است كه منجر به بهبود مديريت پروژه در كل مي‌گردد.

بهبود عملكرد پروژه‌هاي پتروشيمي 
بهبود عملكرد پروژه‌هاي پتروشيمي گروه اول هدف‌هاي كلي مركز را تشكيل مي‌دهد. اين هدف‌ها كه بايد به صورت هماهنگ و متوازن دنبال شود به شرح ذيل مي‌باشد :

كاهش تاخير در اجراي پروژه‌ها
يكي از هدف‌هاي مركز آنست كه با بهبود مديريت پروژه، تاخير در راه‌اندازي پروژه‌ها را نسبت به مدت پيش بيني شده در برنامه اوليه كاهش دهد.

كاهش مدت برنامه‌‌اي اجراي پروژه‌ها به بهترين عملكردهاي جهاني
هدف ديگر مركز آنست كه مدت برنامه‌ريزي شده اجراي پروژه‌ها را نيز كاهش داده و به بهترين عملكردهاي جهاني نزديك نمايد.

شكل2- لايه‌هاي مختلف هدف در گروه‌هاي چهارگانه هدف‌ها

كاهش هزينه پروژه‌ها
مركز در مرحله اول ميزان هزينه پروژه‌ها را كاهش خواهد داد و سپس هزينه اجراي پروژه‌ها را به مبالغي پائين‌تر از هزينه اجراي پروژه‌هاي مشابه در كشورهاي صنعتي تنزل خواهد داد.

كاهش زمان راه‌اندازي و به ظرفيت رساندن پروژه‌ها
كيفيت مناسب اجراي پروژه‌ها موجب كاهش زمان راه‌اندازي آزمايشي و نيز كاهش زمان رسيدن به ظرفيت توليدي با مشخصات فني تعيين شده محصول بعد از راه‌اندازي آزمايشي مي‌باشد. لذا يكي ديگر از هدف‌هاي مركزكاهش زمان راه‌اندازي پروژه‌هاي تكميل شده به سطح استانداردهاي جهاني و نيز كاهش زمان رسيدن توليد به ظرفيت طراحي شده پروژه مي‌باشد.

كاهش مشكلات در سا‌ل‌هاي اول بهره‌برداري
بهبودكيفيت اجراي پروژه‌ها موجب مي‌شود كه پروژه‌هاي راه‌اندازي شده با مشكلات كمتري مواجه شوند. لذا يكي از هدف‌هاي مركز كاهش مسائل و مشكلات پروژه‌هاي راه‌اندازي شده در طي سه سال اول راه‌اندازي است كه ناشي از كيفيت طراحي و اجراي پروژه‌ها باشند.

افزايش سهم عوامل ايراني در اجراي پروژه‌ها
يكي ديگر از هدف‌هاي مركز افزايش سهم عوامل ايراني و مديريت پروژه در زمينه‌هاي مختلف اجراي پروژه‌هاي نظير مهندسي، ساخت، نصب و راه‌اندازي و مديريت پروژه است. تحقق اين هدف با رعايت هدف‌هاي قبلي و به منظور ارتقاء تكنولوژي در كشور و كاهش هزينه‌هاي آتي پروژه‌ها خواهد بود.

افزايش كيفيت اجراي پروژه‌ها
علاوه بر آنكه طراحي و اجراي پروژه‌ها براي دستيابي به ظرفيت‌هاي مورد نظر با كيفيت و هزينه و زمان مناسب هدف‌ مهمي مي‌باشد، كيفيت اجرا شامل آثار اجرا بر محيط زيست و سلامت جسمي و روحي كاركنان نيز از اهداف مهم است.

ارتقاء كيفيت ظرفيت‌هاي ايجاد شده
ارتقاء كيفيت ظرفيت‌هاي ايجاد شده در جهت ايجاد آلايندگي كمتر، دوام بيشتر، راندمان و ايمني بالاتر

بهبود كيفيت اجراي پروژه‌ها
يكي ديگر از هدف‌هاي مركز بهبود كيفيت اجراي پروژه‌هاست به نحوي كه اجراي  پروژه‌ها بر محيط زيست و سلامت جسم و روان كاركنان دوران ساخت پروژه آثار مخرب و منفي نداشته باشد.

ارتقاء كيفيت ظرفيت‌هاي ايجاد شده به استانداردهاي جهاني
بالاخره هدف ديگر مركز ايجاد ظرفيت‌هايي است كه از نظر آلايندگي محيط زيست، دوام، راندمان و ايمني در سطح بهتري نسبت به استانداردهاي جهاني باشد.

بهبود مديريت در عوامل فعال در طراحي و اجراي پروژه‌ها

گروه دوم هدف‌هاي مركز متوجه بهبود مديريت در عوامل موثر بر عملكرد پروژه‌ها مي‌باشد و شامل موارد ذيل است :

كاهش تاخير در فعاليت‌هاي محوله به هر يك از عوامل موثر در اجراي پروژه‌ها نسبت به زمان‌هاي برنامه‌اي
تاخير در پروژه‌ها عمدتاً ناشي از تاخير در انجام فعاليت‌هاي محوله به عوامل موثر در انجام پروژه‌ها مي‌باشد. لذا يكي از هدف‌هاي مركز كاهش تاخير در انجام فعاليت‌هاي محوله به هر يك از عوامل نظير كارفرما، مشاور، پيمانكار و تامين‌كننده‌ها مي‌باشد.

كاهش زمان‌هاي برنامه‌اي در عوامل موثر در اجراي پروژه‌ها
هدف ديگر مركز آن است كه زمان برنامه‌اي در عوامل موثر در اجراي پروژه‌ها حداقل به سطح زمان‌هاي برنامه‌اي در بهترين عملكردهاي جهاني برسد.

كاهش هزينه‌هاي عوامل موثر در اجراي پروژه‌ها
هزينه يك پروژه حاصل جمع هزينه انجام فعاليت‌هاي پروژه توسط عوامل مختلف مي‌باشد. لذا در جهت كاهش هزينه‌هاي پروژه، يكي از هدف‌هاي مركز كاهش هزينه نهايي انجام فعاليت‌هاي محوله به عوامل موثر در اجراي پروژه‌هاست.

بهبود كيفيت كار عوامل موثر در اجراي پروژه‌ها
كيفيت اجراي پروژه‌ها ناشي از كيفيت فعاليت‌هاي انجام شده توسط عوامل موثر در اجراي پروژه‌هاست. لذا بهبود كيفيت كار عوامل مزبور منجر به بهبود كيفيت اجراي پروژه‌ها خواهد شد. بنابراين يكي از هدف‌هاي مركز بهبود كيفيت انجام كارهاي محوله به عوامل مختلف است. تحقق اين هدف موجب كاهش ميزان دوباره‌كاري روي كارهاي انجام شده توسط عوامل موثر در اجراي پروژه خواهد بود.

كمك به افزايش ظرفيت عملي عوامل ملي موثر در اجراي پروژه‌ها
اجراي پروژه‌هاي عظيم پتروشيمي نياز به ظرفيت‌هاي بالاي عواملي نظير مشاور، پيمانكار، سازنده و مديريت دارد. لذا براي افزايش سهم عوامل ملي در اجراي پروژه‌ها با حفظ هدف‌هاي كلي طرح شده در قسمت قبل يكي از هدف‌هاي ديگر مركز كمك به ظرفيت‌سازي در عوامل اجرايي ملي است.

بهبود نظام اجرائي

نظام اجرائي نقش اجزاء و عوامل موثر و فعال در طراحي و اجراي پروژه‌ها، مسئوليت‌ها و اختيارات هر يك و روابط بين آنها را تعيين مي‌كند. اجزاء فعال در يك نظام شامل عواملي نظير مشاورين، سازندگان، پيمانكاران و كارفرمايان مي‌باشد. نوع رابطه بين اجزاء كه بخشي از نظام اجرائي است توسط قوانين و آيين نامه‌ها و نيز در چارچوب قوانين مزبور توسط مديران كارفرما تعيين مي‌شود. نظام اجرائي پروژه‌ها بر كارآئي و اثربخشي عوامل فعال در اجراي پروژه تاثير مي‌گذارد. به اين ترتيب براي ارتقاء مديريت پروژه‌ها، بهبود نظام اجراي پروژه‌ها ضروري است. يكي از شاخص‌هاي تحقق اين هدف درصد پروژه‌هاست كه با نظام‌هاي مختلف انجام مي‌شود. لذا در اين زمينه مركز هدف ذيل را دنبال مي‌كند :

اصلاح سهم نظام‌هاي اجرائي به سمت سهم رايج در كشورهاي صنعتي
با توجه به تجارب كشورهاي صنعتي در اجراي پروژه‌ها و نيز تجارب بدست آمده در بخش نفت و گاز و پتروشيمي، هدف مركز تغيير سهم نظام‌هاي اجرائي در اجراي پروژه‌ها به سمت سهم اين نظام‌ها در كشورهاي صنعتي و پيشرفته و با حفظ حداكثر منافع ملي مي‌باشد.

اصلاح و تكميل آيين‌نامه‌هاي نظام‌هاي اجرايي
آيين‌نامه‌ها و روش‌هاي برخي نظام‌هاي اجرائي موجود يا جديد ممكن است كامل نباشد و يا اصولاً مدرن نشده باشد. يكي از هدف‌هاي مركز ارزيابي، اصلاح و يا تكميل آيين‌نامه‌ها و روش‌هاي پياده‌سازي نظام‌هاي اجرائي است.

بهبود زيرساخت‌هاي مديريت پروژه

زيرساخت‌هاي مديريت پروژه بستري را مي‌سازند كه كارآئي و ثمربخشي مديريت پروژه را تحت تاثير قرار مي‌دهد. در اين زمينه مركز براي بهبود زيرساخت‌ها، هدف‌هاي ذيل را دنبال مي‌نمايد :

تقويت نظام اطلاعات پايه براي طراحي و اجراي پروژه‌ها
وجود و سهولت دسترسي به اطلاعات پايه نظير اطلاعات مربوط به سازندگان، مشاوران، پيمانكاران، مواد و مصالح، استانداردها، كتاب، مجلات حرفه‌اي و علمي  و نرم‌افزارهاي مربوطه در زمينه مديريت پروژه در افزايش بهره‌وري و ثمربخشي عوامل اجراي پروژه‌ها تاثير مي‌گذارد. لذا يكي از هدف‌هاي مركز ايجاد و توسعه چنين پايگاه‌هاي اطلاعاتي است. در اين زمينه اطلاعات مورد نياز تمام عوامل مهندسي، اجرايي، آموزشي، پژوهشي در حوزه مديريت پروژه مورد توجه خواهند بود.

افزايش ظرفيت و كيفيت آموزش مديريت پروژه
يكي از زيرساخت‌هاي بهبود مديريت پروژه وجود ظرفيت آموزشي براي آموزش مديريت پروژه است. لذا يكي از هدف‌هاي مركز كمك به توسعه ظرفيت و كيفيت آموزش مديريت پروژه مي‌باشد.

اصلاح و تكميل مقررات و قوانين ناظر بر اجراي پروژه‌ها
يكي ديگر از زيرساخت‌هاي اجراي پروژه‌ها قوانين و مقرراتي است كه بر اجراي پروژه‌ها تاثير مي‌گذارد. مقررات واردات و صادرات، بانكي، گمركي و پيمانكاران و مشاوران از جمله اين قوانين و مقررات هستند. يكي از هدف‌هاي مركز بررسي و ارائه پيشنهادات اصلاح و تكميلي جهت بهبود اين قوانين خواهد بود.

افزايش ظرفيت تحقيقاتي در زمينه مديريت پروژه‌ها
تحقيقات يكي از زيربناهاي توسعه يك حوزه تخصصي نظير مديريت پروژه است. لذا يكي از هدف‌هاي مركز كمك به افزايش ظرفيت تحقيقاتي كشور در اين زمينه است كه با شاخص‌هايي نظير تعداد محققين، تعداد پايان نامه‌ها و تعداد مقالات چاپ شده در حوزه مديريت پروژه مورد سنجش قرار مي‌گيرد.

توسعه ظرفيت‌هاي مشاوره مديريت
يكي ديگر از زيرساخت‌هاي اصلاح مديريت پروژه، ظرفيت مشاورين مديريت در زمينه مديريت پروژه است. لذا مركز شكل‌دهي و تقويت مشاورين مديريت در حوزه مديريت پروژه را يكي از هدف‌هاي خود قرار خواهد داد.

ارتقاء فرهنگ مديريت پروژه در نهادها و عوامل موثر
طراحي و پياده سازي نظام‌هاي مديريت پروژه براي ارتقاء عملكرد پروژه‌ها مستلزم پذيرش اهميت مديريت پروژه به عنوان يك تخصص در نهادها و عوامل موثر و فعال مي‌باشد. براي تسهيل پذيرش مديريت پروژه لازم است فرهنگ مناسب آن در سازمان‌ها ارتقاء يابد. لذا يكي از هدف‌هاي مركز ارتقا فرهنگ پذيرش شيوه‌هاي علمي مديريت پروژه‌هاست كه به خصوص از طريق تعيين مديريت‌هاي پروژه سرآمد دنبال خواهد شد.

بالای صفحه