1-     طراحی استاندارد و سیستم آموزش و ارزیابی مبتنی بر شایستگی(دانش حرفه ای) منابع انسانی پروژه

با توجه به ضعف دوره هاي آموزشي سنتي و متداول در محيط هاي کاري و عدم موفقيت اينگونه دوره ها در ارتقاء عملکرد نيروي انساني، رويکردي جديد در سيستم هاي آموزش نيروي انساني صنعت پتروشیمی در دستور کار قرار گرفت. لذا طي يک فرآيند و کار کارشناسي و تحقيقاتي 3 ساله، نظام جامعي براي ارتقاء شايستگي یا دانش حرفه ای مديريت پروژه (دانش، عملکرد و رفتار حرفه اي) در نيروي انساني درگير در پروژه های پتروشیمی طراحي و تدوين گرديده است. يکي از خروجي هاي اصلي اين طرح، طبقه بندي سطوح مديريتي موجود در تمام نهادهاي درگير (کارفرما، مشاور، پيمانکار و سازنده) در پروژه ها بود. خروجي ديگر اين طرح، تعريف استاندارد شايستگي جامع براي هر يک از سطوح مديريتي مذکور بوده است. سيستم ارزيابي مبتني بر شايستگي سومين خروجي مهم اين طرح است که مي توان با اين سيستم شايستگي مديريت پروژه اي نيروي انساني درگير در پروژه ها را اندازه گيري نموده و براي ارتقاء آن برنامه توسعه ارائه نمود. در نهايت، طراحي دوره هاي آموزش مبتني بر شايستگي از ديگر خروجي هاي مهم اين طرح مي باشد. نيروي انساني درگير در پروژه ها با گذراندن اين دوره ها (با متدولوژي آموزشي نوين) مي توانند عملکرد خود را ارتقاء دهند.

1-     تربیت مدرسين دوره های آموزش مبتني بر شايستگي

پس از طراحي دوره هاي آموزش مبتني بر شايستگي مديريت پروژه در صنعت پتروشيمي، با توجه به کمبود مدرسين و متخصصين اين گونه دوره ها در کشور و همچنين براي استفاده از ظرفيت هاي داخلي در اين زمينه، 30 نفر از فارغ التحصيلان رشته هاي فني و مديريتي و با تجربه کاري در پروژه هاي بزرگ، جذب و طي 18 ماه به صورت فشرده و با روش آموزشي مبتني بر شايستگي آموزش داده شدند. افراد مذکور متعهد هستند دوره هاي آموزش مبتني بر شايستگي را به مدت 5 سال در صنايع پتروشيمي ارائه نمايند.

1-  طراحی و پیاده سازی جامعه اطلاعاتی صنایع پتروشیمی موسوم به پترونت

www.Petronet.ir

جامعه اطلاعاتی خانواده بزرگ صنایع پتروشیمی موسوم به پترونت(www.petronet.ir) به عنوان یکی از کلیدی ترین دستاوردهای مرکز تحقیقات و توسعه مدیریت پروژه می باشد بطوری که امروز پس از گذشت دو سال از راه اندازی آن به بزرگترین و جامع ترین قطب دانشی و تخصصی صنعت تبدیل گردیده است. این پورتال که در سال1387 به عنوان سومین پورتال برتر کشور نائل آمده است و بیش از 2000 شرکت تخصصی نفت،گاز و پتروشیمی و همچنین بیش از 80 هزار نفر متخصص در آن عضویت دارند، روزانه بالغ بر چهل هزار بازدید داشته و به عنوان رتبه اول سایت های صنعت نفت، گاز و پتروشیمی ایران در جستجوگرهای مشهور دنیا معرفی می گردد

1-     طراحی مدل ارزیابی طرح ها به نام "مدل جامع بلوغ مدیریت پروژه"

مدل جامع بلوغ مديريت پروژه، مدلي جهت ارزیابی پروژه مي باشد كه با بهره گيري از نقاط قوت مدلهاي معتبر جهاني و بر اساس ويژگيهاي خاص پروژه هاي سرمايه اي كشور خصوصاً صنعت نفت طراحي و در صنعت پتروشيمي به كار گرفته شده است. اين مدل يك پروژه را در 17 حوزه و 66 فرآيند مديريت پروژه اي و در 5 سطح بلوغ ارزيابي و قابليت ارائه فرصتهاي بهبود يک پروژه به تفکيک هر حوزه و فرآيند هاي آن را دارا مي باشد. تا کنون 15 پروژه بزرگ صنعت پتروشيمي بر اساس اين مدل ارزيابي و فرصتهاي بهبود موجود در آنها شناسايي شده است.این مدل مبنای انتخاب برترین طرح پتروشیمی جهت معرفی در جشنواره برترین های صنایع پتروشیمی می باشد

1-     طراحی مدل ارزیابی سازمان های پروژه محور به نام "مدل تعالی سازمان های پروژه محور"

مدل تعالي سازمان‌هاي پروژه محور مدلي است كه قابليت ارزيابي سازمانهايي كه عمليات آنها را عمدتا پروژه ها تشکيل مي دهند را دارد. لذا ارزيابي تمامي سازمانهاي فعال در پروژه هاي پتروشيمي اعم از شركتهاي كارفرمايي، مشاوران مهندسي، پيمانكاران ساختمان و نصب، سازندگان و مشاوران مديريت طرح با اين مدل امكانپذير مي باشد..اين مدل كليه ابعاد و فرآيندهاي سازماني را با رويكرد ذينفع محوري و مديريت پروژه 360 درجه مي‌نگرد و بر اين اساس سازمان‌هاي پروژه محور مي‌بايست در 8 حوزه تعالي خود را پايش نمايند.

هم اكنون در صنعت پتروشيمي بيش از 50 سازمان پروژه محور بر اساس اين مدل ارزيابي شده و تعداد زيادي از آنها بر اساس خروجي هاي ارزيابي، سيستمهاي بهبود را در سازمان و فرآيندهاي سازماني خود اجرا نموده اند.

1-     مستند سازی تجربیات مدیران طرح های پتروشیمی

یکی از الزامات حرکت در مسیر تعالی و بهبود مستمر سازمان ها، یادگیری مستمر از آموخته های پیشین و بکارگیری آنها بطور موثر در فعالیت های آینده است. به ویژه در حوزه مدیریت پروژه به سبب استقلال نسبی سازمان هر یک از پروژه ها از یکدیگر و از سازمان کارفرما غالباً تجربیات هر پروژه با خاتمه آن از میان می رود و فرصت کاربرد مجدد آنها در دیگر پروژه ها از طریق ثبت در یک سیستم موثر در سازمان کارفرما از میان می رود. لذا در این پروژه ها هدف ایجاد چارچوبی برای ثبت، سازماندهی و کاربرد مجدد دانش تجربیات مدیریت پروژه های شرکت ملی صنایع پروشیمی است. تا کنون تجربیات تعدادی از مدیران پر سابقه صنعت پتروشیمی انجام شده است و ثبت تجربیات مدیریت پروژه در پروژه ها و به صورت مطالعه موردی در دست انجام است.

1-     طراحی و اجرای برنامه ارتقا مشاورین مدیریت

در کشورهای توسعه یافته شرکت های مشاور مدیریت نقش موثری در بهبود و  توسعه سازمانهای بزرگ و بالنده آن کشورها دارد. به عنوان مثال شرکت های شل یا BP سالانه چندین میلیون دلار به استفاده از خدمات مشاوره ای شرکت های مشاور مدیریت اختصاص می دهند. اما در کشور ما شرکت های مشاور مدیریت به دلیل ضعف های بنیادی که دارند از ارائه خدمات مشاور مدیریت موثر به سازمان ها بازمانده اند. شرکت ملی صنایع پتروشیمی که تاثیر توانمندی این شرکت های مشاور مدیریت را بر توسعه خود به خوبی درک کرده است تلاش کرده است طی یک برنامه منسنجم نه تنها به توانمندی این شرکت ها کمک نماید بلکه این شرکت ها را با بدنه تخصصی خود بیشتر آشنا نماید تا امکان بهره گیری موثر از خدمات شرکت های مشاور مدیریت فراهم گردد.

به همین دلیل برنامه استراتژيک ارتقاي مشاوران مديريت طرح ريزي شد تا اين شرکت ها با بهبود و افزايش دانش و مهارت هاي خود قادر باشند بهترين خدمات مشاوره اي را به پروژه هاي صنايع پتروشيمي و نهادهاي درگير در آن را ارايه نمايند. ماحصل برنامه ريزي استراتژيک اشاره شده برنامه عملياتي مشتمل بر بيش از 40 پروژه در راستاي 6 استراتژي کلي شد. تاکنون 7 پروژه از آن پروژه ها به اتمام رسيده و 6 پروژه ديگر در مرحله آغازین مي باشند.

1-     پایه گذاری جشنواره برترین های صنایع پتروشیمی ایران

مرکز تحقیقات و توسعه مدیریت پروژه به منظور تشویق تعالي و سرآمدي در  زنجیره ارزش صنايع پتروشيمي، در سال 1387 جشنواره برترین های صنایع پتروشیمی ایران را پس از مطالعات دقیق و جلسات متعدد کارشناسی با حضور نخبگان صتعت و دانشگاه،در 5 بخش؛تولید،مدیریت پروژه،پیمانکاری،تحقیقات،ایمنی و بهداشت پایه گذاری و متعاقب آن مدل های ارزیابی بومی مورد نیاز این جنشواره ،دستورالعمل ها،مقررات و سایر موارد مرتبط را طراحی و تنظیم نمود.از جمله اهداف این جشنواره عبارت بودند از: ايجاد فضاي رقابتي بین شرکت های پتروشیمی یا سایر صنایع پشتیبان برای نیل به تعالی سازمانی و حضور در بازارهای جهانی-تقویت فضای خلاقیت و کارآفرینی در سازمان ها توسعه ظرفیت های تحقیقاتی و آموزشی پشتیبان پتروشیمی-ارج نهادن به خدمات بخش خصوصی، تقویت انگیزه تکامل توانمندی ها و توسعه ظرفیت های سازمانی - تقویت روابط فیمابین پتروشیمی و صنایع پشتیبان-ارتقا دانش مدیریت پروژه و بهبود عملکرد پروژه های پتروشیمی

این جشنواره هم اکنون در شرکت ملی صنایع پتروشیمی در حال برنامه ریزی جهت اجرا می باشد.

1-    راه اندازی کانون تفکر شرکت ملی صنایع پتروشیمی

طرح سئوال ها و مسائل راهبردی، تصميم سازي و سياست سازي در مقیاس داخلی،منطقه ای و بین المللی به منظور پشتيباني تصميم گيرندگان و سياست گذاران حوزه صنايع پتروشيمي جهت اتخاذ سياست ها يا تصميمات جديد يا اصلاح و تغيير سياست هاي فعلي در زنجیره ارزش ساز  صنایع پتروشیمی دغدغه ای بود که

مرکز تحقیقات و توسعه مدیریت پروژه را در سال 1386 بر آن داشت تا ایده ایجاد کانون تفکر را در شرکت ملی صنایع پتروشیمی را مطرح و به دنبال آن عملیاتی نماید. از جمله اهداف این کانون عبارت است از: تقویت توان فکری صنعت پتروشیمی به منظور توسعه این صنعت-مسئله يابي ،ايده پردازي، تصميم سازي و  ارائه راهکارهاي مناسب جهت توسعه توان صنعت پتروشيمي_كشف فرصت ها،تهديدها،توانايي ها و ضعف ها - پايه گذاري سياست ها و ايده هايي كه سياست هاي آينده پتروشيمي را شكل مي دهد

کانون تفکر شرکت ملی صنایع پتروشیمی به عنوان اولین کانون تفکر در سطح صنعت نفت هم اکنون در حال فعالیت می باشد.

1-     ترجمه،تالیف و چاپ بیش از 15 جلد کتاب مدیریت پروژه

یکی از الزامات توسعه و ارتقای سطح دانش مدیریت پروژه در میان دست اندرکاران صنعت نفت- و حتی خارج از این صنعت- فراهم آوردن منابع با کیفیت به زبان فارسی است. در این راستا مرکز تحقیقات و توسعه مدیریت پروژه با همکاری دانشگاه های معتبر به ویژه دانشگاه شهید بهشتی و با بهره گیری از مترجمان و مولفان با سابقه اقدام به نیاز سنجی، منبع یابی و سپس ترجمه و تألیف و نشر کتب تخصصی مدیریت پروژه نموده است که تا کنون 15 عنوان از این کتب چاپ شده و 10 مورد نیز در درست چاپ و نشر می باشد.

1-     ایجاد تنها کتابخانه به روز الکترونیکی مدیریت پروژه در کشور

با توجه به اینکه دسترسی به منابع به روز دانش مدیریت در سراسر کشور بسیار محدود بوده است و هیچ کتابخانه متمرکزی در این زمینه در کشور وجود نداشته است، مرکز تحقیقات و توسعه مدیریت پروژه، اقدام به تأسیس اولین کتابخانه الکترونیک مدیریت پروژه ایران با بیش از 700 عنوان کتاب انگلیسی به روز و تخصصی مدیریت پروژه نمود که با استقبال بی نظیر دانشجویان و پژوهشگران مواجه شده است.

1-     برنامه ارتباط منسجم با دانشگاه ها و مراکز علمی  فعال در حوزه مدیریت پروژه

آشنایی اندک دانشجویان و دانشگاه ها با صنعت پتروشیمی و به تبع آن مسائل و مشکلات موجود در آن صنعت مرکز را بر آن داشت تا به منظور نزدیک کردن فضای علمی دانشگاه ها با مشکلات و تنگناهای مدیریت پروژه ای صنعت پتروشیمی و هدایت تحقیقات آنها در این مسیر تلاش نماید و ارتباط خود را با دانشگاه ها تقویت کند. به همین دلیل طرح حمایت از پایان نامه های دانشجویی را به اجرا گذاشت. با اجرای این طرح، صنعت پتروشیمی به بخش عظیمی از اساتید و دانشجویان معرفی و علاقه مندی آنها به تحقیق در این حوزه جلب گردید.

1-     طرح ارتقا پیمانکاران مدیریت طرح

با توجه به لزوم به‌كارگيري پيمانكار مديريت طرح (MC) در كليه طرح‌هاي پتروشيمي، ارتقاي مشاوراني كه توانايي مديريت طرح (MC)پروژه‌هايي در ابعاد پروژه‌هاي پتروشيمي را داشته باشند، امري ضروري مي‌باشد. بدين منظور مركز تحقيقات و توسعه مديريت پروژه طرحي را با اين هدف آغاز نمود كه به دستاوردهاي مهمي منتج گرديد. از جمله مهمترين اين دستاوردها مي‌توان به اين موارد اشاره نمود: ايجاد كميته راهبردي نظارت و توسعه پيمانكاران مديريت طرح، تهيه دستورالعمل انتخاب و به‌كارگيري پيمانكار مديريت طرح، شرح خدمات پيمانكار مديريت طرح، الگوي قرارداد پيمانكار مديريت طرح، روش‌ بهينه پرداخت به پيمانكار مديريت طرح، تعريف پروژه‌هاي بهبود براي شركت‌هاي پيمانكار مديريت طرح، كمك به طرح‌هاي پتروشيمي جهت برگزاري مناقصات پيمانكار مديريت طرح (MC)  و طراحي ساختارهاي سازماني بهينه آنها

1-    توسعه مدل یکپارچه  مدیریت ریسک پروژه ها

نوپا بدون مديريت ريسك از يك سو و تمركز محققين امر بر موضوعات مرتبط با آناليز ريسك از سوي ديگر، باعث شده است كه به بخش پاسخگويي به ريسك هاي پروژه، توجه شاياني نشود. بنابر اظهار بسياري از محققين مديريت ريسك، در بخش پاسخگويي به ريسك هاي پروژه، ادبيات موضوع فاقد يك فرايند ساختاريافته و نظام مند مي باشد.در اين تحقیق، مدلي يكپارچه براي برنامه ريزي پاسخگويي به ريسك هاي پروژه، ارائه شده است. در اين مدل هر سه عنصر كليدي پروژه، يعني زمان، كيفيت و هزينه، نقش خواهند داشت. طراحي اين مدل به گونه اي بوده است كه بتوان آن را در قالب يك فرايند كامل مديريت ريسك، استفاده نمود. همچنين تلاش شده است كه اجزاي مدل مورد نظر، با اتخاذ نگرشي سيستمي طراحي شوند. مدل پيشنهادي ارتباط تنگاتنگي با سيستم برنامه ريزي پروژه دارد. بكارگيري مدل پيشنهادي در پروژه منتخب، بهبودهاي قابل توجهي را در اجزاي هدف پروژه نشان مي دهد.

1-     ارزیابی پروژه های پتروشیمی با استفاده از ابزار ارزیابی سلامت پروژه

در راستاي بررسي وضعيت عملکرد پروژه ها از حيث توانايي و ظرفيت مديريت پروژه؛ دو پروژه از پروژه هاي پتروشيمي با استفاده از ابزاري علمي و بين المللي تحت عنوان ارزيابي سلامت پروژه (Project Health Check) مورد ارزيابي و بررسي قرار گرفت. پروژه ها از منظر 13 حوزه عمده کسب و کار و همچنين مديريت و اجرا مورد ارزيابي قرار گرفت و وضعيت موجود پروژه هاي کشور از حيث عملکرد تعيين گرديده است. خروجي هاي ارزشمند اين ارزيابي به عنوان مبنايي براي ايجاد بهبود و ارتقاء عملکرد پروژه هاي پتروشيمي مورد استفاده واقع شده اند.

1-     ارزیابی شایستگی های (دانش حرفه ای) مدیران پروژه های پتروشیمی

در راستاي ارتقاء دانش و عملکرد حرفه اي مديران پروژه ها و متعاقباً افزايش عملکرد اجراي پروژه هاي صنايع پتروشيمي، 40 نفر از مديران درگير در اجراي پروژه ها با ابزار سنجش شايستگي (دانش، عملکرد و رفتار حرفه اي) در 5 سطح مديريتي مورد ارزيابي قرار گرفتند.  نتيجه اين ارزيابي شناخت وضعيت موجود نيروي انساني درگير در اجراي پروژه ها از حيث شايستگي بوده است. خروجي اين ارزيابي، مديران صنايع پتروشيمي را نسبت به توانايي نيروي انساني از نظر شايستگي مديريت پروژه اي در اجراي پروژه ها مطلع نموده است تا با اتخاذ سيستم هاي بهبود نسبت به ارتقاء عملکرد نيروي انساني خود بپردازند.

1-    طراحی و ساخت سیستم الکترونیکی مدیریت و مستند سازی مدارک (EDMS)

اولین پیشرفت ها در هر حوزه دانش مرهون مستند سازی و ثبت دانش در آن حوزه است.هدف از این طرح تحلیل،طراحی و پیاده سازی سیستم مدیریت مدارک پروژه بوده است.به گونه ای که در آن فعالیت ها،فرایندها و گردش اطلاعات به نحوی مد نظر قرار گیرند که نیاز اطلاعاتی افراد را به صورت online برآورده سازد.با اجرای این طرح،اطلاعات لازم به صورت صحیح،هماهنگ و در زمان مناسب از طریق اینترنت و یا اینترانت و مستقیما از طریق مبادی تولید کننده اطلاعات در بانک اطلاعات تخصصی ذخیره شده و از طریق فرایندها و مکانیسم های پیش بینی شده در اختیار افراد قرار می گیرد.از جمله قابلیت های این سیستم عبارت است از:مستندسازی مدارک پروژه، مدیریت مدارک پروژه، مدیریت امنیت مدارک پروژه، مدیریت سطح دسترسی،مدیریت یکپارچگی مدارک پروژه، مدیریت ارتباطات مدارک پروژه، مدیریتتغییرات مدارک پروژه، مدیریت دانش مدارک پروژه، مدیریت جریان کار مدارک، مدیریت جلسات،مدیریت تقویم کاری

تاخیرات در ساخت تجهیزات پروژه ها همواره یکی از دغدغه های مسئولین پروژه های پتروشیمی بوده است. به همین جهت مرکز تحقیقات و توسعه مدیریت پروژه این پروژه را به منظور ریشه یابی موضوع تاخیرات ساخت تجهیزات تعریف و اجرا نمود. در این پروژه مدل عارضه یابی سازندگان، EPها و کارفرمایان و چک لیست های مربوطه و سپس چگونگی تحلیل تاخیرات ارائه شده است. در این پروژه 48 قرارداد ساخت تجهیز و سازمان های درگیر در این قراردادها از قبیل سازندگان،EPها و کارفرمایان مورد بررسی دقیق قرار گرفته و  دلایل تاخیرات در هر سازمان علت یابی گردیده است. پس از آن تاخیرات بر اساس سازندگان،EPها و کارفرمایان تحلیل و در نهایت رتبه بندی و وزن دهی شده است. این پروژه  در پایان به ارائه راهکارهای بهبود به تفکیک هر سازمان می پردازد

1-     بررسی عملکرد پروژه های پتروشیمی در حوزه زمان و هزینه

در این پروژه مدل تحلیل زمانی و هزینه ای پروژه ها که خود شامل  روش بررسی انحرافات زمانی و هزینه ای می باشد ارائه شده است. روش استخراج مشکلات و علل انحرافات و همچنین چگونگی دسته بندی آنها از جمله مقولاتی است که این پروژه به آنهامی پردازد. در این پروژه  انحرافات زمانی و هزینه ای پنج پروژه پتروشیمی و همچنین علل مربوطه و راهکارهای پیشنهادی به تفکیک ارائه شده است.و در نهایت نیز رابطه منطقی بین علل و راهکارها ترسیم شده است.

1-     مستند سازی مسیر های حمل بارهای ترافیکی پروژه های پتروشیمی

حمل تجهیزات غول پیکر پروژه ها موسوم به بارهای ترافیکی یکی از عوامل موثر بر تاخیرات در ساخت پروژه های پتروشیمی بوده است به گونه ای که گاهی حمل یک تجهیز با ماه ها تاخیر به محل اجرای پروژه رسیده است. با توجه به همین معضل مرکز تحقیقات و توسعه مدیریت پروژه درصدد برآمد با مستند سازی اطلاعات مربوط به مسیرهای منتهی به پروژه های پتروشیمی امکانی فراهم نماید تا مسئولین پروژه ها با اطلاعات دقیق تری نسبت به حمل تجهیزات مورد نظر اقدام نمایند. در این پروژه اطلاعات و مشخصات دقیق راههای منتهی به پروژه ها به شرح زیر از طریق فیلم،عکس و به شکل نوشتاری مستند شد:

موانع وزنی(پل ها) کنارگذرها، موانع ارتفاعی(تونل ها،پل های عابر پیاده،و کابل های برق)، مشخصات مناطق صعب العبور(گردنه ها)، محدودیت های عبور از مراکز استانها-شهرستانها و دهستان ها، وضعیت جوی در طول مسیر (به تفکیک هر فصل)، امکانات موجود در مسیر

1-     آموزش مترجمین تخصصی مدیریت پروژه

با توجه به کمبود کتب و مقالات مختص مديريت پروژه در کشور و همچنین کمبود مترجمين متخصص در اين حوزه، دوره آموزش تخصصي متون مديريت پروژه با همکاري يکي از دانشگاه هاي کشور طراحي و اجرا گرديد. طي يک فرآيند تئوري و عملي يکساله به 20 نفر از فارغ التحصيلان رشته هاي مترجمي زبان انگليسي و همچنين مديريتي و فني آموزش تخصصي ترجمه متون مديريت پروژه ارائه گرديد. خروجي اين پروژه، 20 نفر مترجم آموزش ديده و باتجربه و ترجمه 10 جلد کتاب روز مديريت پروژه به عنوان کار عملي آنها بوده است.

فرآیند مناقصه گزاری حاوی مجموعه مدارک و مراحلی است که جهت واگذاری پروژه به متصدیان آن می بایست تهیه و طی شود. این فرآیند در پروژه های متفاوت با توجه به سیستم انتخاب شده جهت اجرای پروژه، متفاوت می باشد و به نوعی می توان گفت سرنوشت هر پروژه ای در گرو شناخت و طی صحیح و اصولی این فرآیند می باشد. امروزه در دنیای مدیریت پروژه روش های متفاوتی جهت اجرای پروژه شناخته شده و به کار گرفته می شود. یکی از این روش ها که استفاده از آن در پروژه ها در دنیا روز به روز در حال افزایش است، روش طرح و ساخت یا EPC می باشد .

زمانی که سازمانها به رویکرد پروژه ای به عنوان روش ترجیحی برای توسعه محصولات و خدمات جدید روی می آورند، مشکلات همسوسازی استراتژی های کسب و کار، نیاز به منابع ، بودجه ها و تاریخ های تحویل، به صورت نمایی رو به افزایش می گذارد.برای حل این مشکل در سازمانهای پروژه محور بزرگ در کشور های صنعتی دفتر مدیریت پروژه ایجاد شد. بنابراین در سازمانهای بزرگ پروژه محور ایران نیز باید اندیشه ایجاد دفتر مدیریت پروژه برای واکنش به همان شرایط و مشکلات مورد بررسی قرار گیرد.

از حدود 80 سال پیش که مفهوم مدیریت، برنامه ریزی و کنترل پروژه بصورت امروزی آن و در قالب تعاریف، معیارها و پس از آن، استانداردها مطرح گردید، روشهایی تقریباً با یک پایه و اساس جهت اندازه گیری پیشرفت پروژه ها بکار بسته شده است. روشهایی که بر پایۀ مضامین اساسی اجرای یک پروژه (زمان، هزینه و کیفیت) عمل کرده، اعداد و تناسباتی را جهت بیان میزان پیشرفت یا تکمیل پروژه تولید می کنند.با گذشت زمان و کسب تجربیات در این حوزه، دقت، جامعیت و حوزۀ تخصصی کاربرد این ابزارها دستخوش تغییرات و بهبودهائی گشته، حتی قدرت پیش بینی نیز به این کارائی ها افزوده گردیده است.

از مهمترین و پرکاربردترین این ابزارها که به دلیل شامل بودن مضامین مالی، عمری بیش از 100 سال دارد، متد EVM یا روش مدیریت ارزش کسب شده است. برای مثال وزارت دفاع ایالات متحده (یکی از پرکارترین مراکز دنیا از جهت اجرای پروژه ها) که از مبدعان این ابزار نیز شناخته می شود گزارشات پروژه های خود را از پیمانکاران تنها در این قالب می پذیرد؛ امثال این حمایتها جهت توسعۀ کاربری EVM  منجر به قدرت و مطلوبیت روز افزون آن شده است.

اما از سوی دیگر EVM بعنوان ابزار هشدار و اطلاع رسانی به مدیران، بر اساس عملکرد گذشته به پیش بینی آینده می پردازد و به تامین بودن یا نبودن منابع، کاری ندارد. به معنی دیگر این متد نیز نواقصی را داراست. لذا در این پژوهش ضمن گردآوری مناسب مطالب، با بیان انواع روشهای محاسبۀ پیشرفت پروژه ها، ایراداتی که به متد ارزش مکتسبه وارد می شود را جمع بندی نموده، رویکرد تلفیقی BSC و EVM با عنوان متد ارزیابی متوازن پروژه ها (PBE: Project Balanced Evaluation) جهت برنامه ریزی و پایش عملکرد پروژه ها با هدف فائق آمدن به ایرادات EVM، ارائه شده است.

 ضرورت بکارگیری مدل بلوغ سازمانی مدیریت پروژه در شرکتهای پیمانکاری عمومی 

امروزه، با توجه به رویکرد اکثر سازمانها به شناخت عمیقتر از مقولة مدیریت پروژه، سعی و تلاش آنان در کاربرد هر چه بیشتر این دانش و ارتقاء سطح فرهنگ سازمانی مدیریت پروژه، ضرورت ارائة روشی جهت ارزیابی وضعیت سازمانها از منظر میزان بلوغ و بالندگی سازمانی در مدیریت پروژه، نقاط ضعف و قوت و گامهای مسیر رشد و بالندگی آنها بیشتر احساس می شود. در همین ارتباط، طی سالهای اخیر تلاش گسترده ای جهت ارائة روشهای سیستماتیک جهت ارزیابی میزان بلوغ مدیریت پروژه در سازمانها صورت پذیرفته است.

با توجه به حجم پروژه های صنعت نفت، گاز، پتروشيمی و نیرو در برنامة چهارم توسعة کشور و نظر به استفاده از حداکثر توانمندیهای داخلی، لزوم حضور گستردة شرکتهای پیمانکاری عمومی در پروژه های نفت، گاز و پتروشیمی، اهميت پرداختن به مسائل مديريتی به جهت کمبود منابع مالی/ نيروهای پژوهشی سخت افزاری و نرم افزاری را دو چندان می سازد.در این ضرورت بکارگیری مدل بلوغ سازمانی مدیریت پروژه (OPM3) در شرکت های پیمانکاری عمومی  به منظور انجام عارضه یابی و ارائة رفع تنگناها  بررسی و ارائه می شود.

تجزيه و تحليل پروژه‌هاي بزرگ ساخت بر مبناي مديريت ريسك

برای به واقعیت پیوستن الزامات پروژه باید کی مدیریت اثر بخش و کارا در قبال آن انجام گیرد. این مهم بدون برنامه ریزی فعالیت ها و توأم با آن بدون در نظر گیری عدم قطعیت ها میسر نمی باشد. بدون تجزیه و تحلیل عدم قطعیت ها، ممکن است کارایی و حتی اثر بخشی پروژه به چالش کشیده شود. در این پایان نامه یک چهارچوب کلی و جامع با دیدگاه فرآیندی و سیستماتیک برای مدیریت ریسک در پروژه های بزرگ ساخت ارایه می شود. در چهارچوب ارایه شده یک ارزیابی دقیق از اهداف پروژه و وضعیت مطلوبیت پروژه انجام می گیرد که بیان کننده اقتصادی/ غیر اقتصادی بودن پروژه می باشد. در این چهارچوب فرآیند ریسک به گونه ای در نظر گرفته شده است که علاوه بر اینکه در آن ریسک های جدید نیز در نظر گرفته می شوند، اهداف متنوعی نظیر درجه بندی ریسک ها با در نظر گیری معیارهای مختلف، در نظر گیری تأثیر متقایل عدم قعطیت ها بر روی یکدیگر، جلوگیری از رخداد حالات غیر ممکن از ترکیبات عدم قطعیت ها، تضمین اتخاذ تصمیمات درست و ارایه یک بازه اطمینان و بهینه برای هر یک از عدم قطعیت های پروژه به مدیر پروزه، نیز برآورده می شوند.

دست‌اندركاران مديريت پروژه همواره با اين سوال مواجه هستند كه چگونه مي‌توان پروژه‌هاي صحيح را انتخاب كرد و آن‌ها را با موفقيت انجام داد. براي پاسخ به اين سوال تلاش‌هاي بسيار گسترده‌اي انجام شده است. از جمله اين تلاش‌ها كه به تازگي بسيار مورد توجه قرار گرفته است طراحي مدل‌هاي بالندگي مديريت پروژه است. در دهه‌هاي اخير توجه به مدل‌هاي بالندگي بسيار بيشتر شده است به‌گونه‌اي كه حتي عده‌اي از دست‌اندركاران مديريت پروژه آن‌ها را «اكسير شفابخش» مديريت پروژه دانسته‌اند.

با توجه به اين‌كه در زمينه مدل‌هاي بالندگي در سطح جهان مطالعات كمي وجود دارد و در كشور نيز تقريباً مطالعه‌اي در اين زمينه وجود ندارد؛ در اين پژوهش ويژگي‌هاي كلي مدل‌هاي بالندگي بيان و چند مدل بالندگي معروف معرفي شده اند سپس مقايسه‌اي تطبيقي ميان آن‌ها صورت می پذيرد. پس از اين مقايسه با كمك مشهورترين مدل بالندگي موجود يعني OPM3 (Organizational Project Management Maturity Model) يا مدل بالندگي مديريت پروژه سازماني، سازمان «مديريت توسعه صنايع پتروشيمي» مورد ارزيابي قرار مي‌گيرد تا نقاط قوت و ضعف آن در زمينه مديريت پروژه مشخص گردد.

مديريت پروژه وظيفه اي پيچيده است و با توجه به شرايط كنوني بازار و تجارت، اين پيچيدگي بيش از پيش نمود پيدا مي كند. در تعامل با اين محيط مستعد براي بحران، يكي از حوزه هايي كه موضوع روز علوم مديريت پروژه بوده و توجه محققين بسياري را به خود جلب كرده، مديريت ريسك پروژه است. هر چند كه مديريت ريسك به عنوان يك وظيفه هسته اي براي هر مدير پروژه تلقي مي گردد، ليكن اين حوزه هنوز به عنوان موضوعي جوان شناخته مي شود. مديريت ريسك پروژه عبارتست از يك فرآيند سيستماتيك براي شناسايي، آناليز، پاسخگويي و پايش و كنترل ريسك هاي پروژه. در بين فاز هاي اين فرايند، بخش هاي شناسايي و آناليز ريسك ها در حكم تدارك ابزار براي تصميم سازي و بخش هاي پاسخگويي و پايش و كنترل ريسك ها در حكم خود تصميم سازي محسوب مي شوند. بنابراين تمام فاز هاي فرايند، به نوبه خود مهم مي باشند. با اين وجود، نوپا بودن مديريت ريسك از يك سو و تمركز محققين امر بر موضوعات مرتبط با آناليز ريسك از سوي ديگر، باعث شده است كه به بخش پاسخگويي به ريسك هاي پروژه، توجه شاياني نشود. بنابر اظهار بسياري از محققين مديريت ريسك، در بخش پاسخگويي به ريسك هاي پروژه، ادبيات موضوع فاقد يك فرايند ساختاريافته و نظام مند مي باشد.

در اين پژوهش، مدلي يكپارچه براي برنامه ريزي پاسخگويي به ريسك هاي پروژه، ارائه شده است. در اين مدل هر سه عنصر كليدي پروژه، يعني زمان، كيفيت و هزينه، نقش خواهند داشت. طراحي اين مدل به گونه اي است كه بتوان آن را در قالب يك فرايند كامل مديريت ريسك، استفاده نمود. همچنين مد نظر است كه اجزاي مدل مورد نظر، با اتخاذ نگرشي سيستمي طراحي شوند. مدل پيشنهادي ارتباط تنگاتنگي با سيستم برنامه ريزي پروژه دارد. بكارگيري مدل پيشنهادي در پروژه منتخب، بهبودهاي قابل توجهي را در اجزاي هدف پروژه نشان مي دهد. اميد است كه دست اندركاران صنايع داخل كشور، با بكارگيري اين مدل بتوانند مسير برقراري نظام مديريت ريسك را در سازمان و پروژه هاي خود هموار سازند.

شرایط بازار امروز، سازمان­ها را به سویی سوق می دهد که در سرتاسر زنجیره تامین خود، ارزیابی را امری ضروری دانسته و تلاش می کنند به بهبود قسمت هایی از زنجیره تامین بپردازند که برای آنها یک مزیت رقابتی ایجاد نماید. از چند دهه گذشته سازمان ها فرآیندهای داخلی شان را با استفاده از تکنیک های JIT ، کانبان، کایزن و TQM بهبود می دهند. در بعضی اوقات روشها و تکنیک های جدیددر مدیریت زنجیره تامین باعث شده هستند که سازمان ها نه فقط فرآیندهای درونی شان را بهبود دهند بلکه به بهبود زنجیره تامینی که متعلق به آن هستند، می پردازند.بنابراین نتیجه نهایی تمام کوشش های اعضای یکپارچه شده در زنجیره امین پروژه ها (کارفرما، پیمانکاران، تامین کنندگان و سازندگان) فقط از طریق ارزیابی عملکرد زنجیره سنجیده می شود.

در این پژوهش ، پس از بررسی مدل های موجود، مدل BSC به عنوان مدل برتر برای ارزیابی عملکرد زنجیره تامین انتخاب گردید  در ادامه به ارائه مدل ساختاری برای ارزیابی عملکرد زنجیره تامین پروژه ها پرداخته و این مدل برای پروژه های پتروشیمی تشریح گردیده است با استفاده از فرآیند تحلیل سلسله مراتبی (AHP گروهی) اهداف ارزیابی عملکرد زنجیره تامین با استفاده از معیارهای تفکر ناب انتخاب و الویت بندی گردیدند.

طراحی مدل انتخاب پیمانکاران ساخت و نصب در پروژه های پتروشیمی، نفت و گاز

در این تحقیق متدولوژی کاملی جهت انتخاب پیمانکاران ساخت و نصب در پروژه هاي صنعت نفت کشور ارائه شده است به گونه اي که ضمن در نظر گرفتن پارامترهاي صنعت نفت، معيارهاي عملياتي و استراتژيک را نيز در برگيرد. در واقع به دنبال آن هستيم از يک سو با مطالعه ادبيات موضوع مربوطه با دستاوردهاي عملي در اين زمينه آشنا شده و از سوي ديگر با مطالعه دقيق وضعيت موجود مديريت انتخاب و ارزيـــــــابي پیمانکاران در صنعت نفت کشور؛ نقاط قوت و ضعف آن مورد تجزيه و تحليل قرار گيرد و بر اساس اين يافته ها مدل مناسبي توسعه داده شود تا الگوی جامعی متناسب با شرایط اجرای پروژه ها در کشور برای تصمیم گیری باشد. برای این منظور شد تا با طراحی پرسش نامه نسبت به بررسی وضع موجود اقدام گردد. پس از توزیع و جمع آوری پرسش نامه­ها؛ آنالیزهای آماری متناسب انتخاب گردیده و نتایج تحلیل گردیدند. سپس به طور موازی تلاش گردید تا فرآیند انتخاب پیمانکاران در قالب یک متدولوژی مستند گردد

تحلیل محیطی ( بررسی فرصتها و تهدیدها ) صنعت پتروشیمی ایران  با رویکرد استراتژیک

محيط عصر اطلاعات، سازمان­های توليدي و خدماتي را براي موفقيت در عرصه رقابت، نيازمند به كسب قابليتهاي جديدي ساخته است. توانايي شركت ها در بسيج و استفاده از داراييهاي نامشهود خود، بسيار ضروري تر از سرمايه گذاري و مديريت دارائيهاي فيزيكي و مشهود گشته است. هدف اصلي از اجراي اين برنامه ها كسب موفقيت در پهنه رقابت در عصر اطلاعات بوده است. هريك از اين برنامه­هاي بهبود، حکایت موفقيت آميزي داشته، وقت، انرژي و منابع قابل توجهي را به خود اختصاص داده است.

سازمانهاي پيشرو نیاز دارند تا بدانند که درکجا قراردارند، به کجا باید بروند و چگونه تغییرات را مدیریت کنند. شاید بتوان گفت که بحث مدیریت استراتژیک پاسخ به این موضوع است زیرا سروکار استراتژیها با ابهامات است. از این رو مدیری که در پی تدوین استراتژی است باید به تحلیل مسایل، احساس موقعیتها، تجربه مشخص و شم مدیریتی تکیه کند تا به قضاوتی آگاهانه دست یابد. برنامه ریزی استراتژیک آمادگی لازم برای سازمان را در مقابله با تغییرات، مدیریت می کند.

به سبب افزایش تشنج در صنایع و بازارهای جهانی موضوع بررسی عوامل خارجی به صورت یکی از بخش­های مهم فرایند مدیریت استراتژیک درآمده است. در فرآیند تدوین استراتژی یکی از مهمترین عوامل، بررسی عوامل خارجی یا محیطی بوده، که از دیدگاه داروینیستی و پورتری اصالت به بررسی محیط است. به نظر می رسد با شدت گرفتن رقابت در جهان امروز، عوامل محیطی نقش کلیدی در حیات و بقاء سازمانها بازی خواهند کرد. سازمانهای آینده باید بتوانند فرصت های موجود در محیط خارج را شناسایی کرده و از آنها بهره برداری کنند. سازمانهایی که محیط را ماهرانه اداره و کنترل نمایند در مقایسه با دیگر سازمانها کامیاب ترند.

در حال حاضر صنايع پتروشيميايي با فروشي در حدود 1885 ميليارد دلار، بعد از صنايع غذايي و خودرو، سومين صنعت بزرگ دنيا محسوب مي­شود. در ایران، مهمترین عامل در صادرات غیرنفتی، صادرات محصولات پتروشیمیایی می باشد، که این امر خود جایگاه این صنعت را بازگو می کند. متوسط صادرات غیرنفتی در دوره 1368 الی 1383 معادل 4.8 میلیارد دلار و در سالهای 1384 و 1385 با افزایش چشمگیر به ترتیب برابر با 11.9 و 15.8 میلیارد دلار بوده است که سهم صادرات مواد پتروشیمیایی در این دو سال از کل صادرات غیر نفتی به ترتیب برابر با 28.1 و 39.8 درصد بوده است. صنعت پتروشیمی، صنعتی با ارزش افزوده بالا محسوب شده و ایران با داشتن ذخایر عظیم نفت و گاز میتواند به قطب این صنعت تبدیل شود. در این پژوهش، تحلیل محیطی صنعت پتروشیمی ایران در سطح صنعت مورد بررسی قرار می گیرد. محیط یک سازمان شامل عوامل بسیار زیادی بوده که هر یک دارای تاثیرات متفاوتی می باشند ولیکن ما با آن دسته از عوامل محیطی سروکار داریم که دارای تاثیرات زیاد بر روی صنعت پتروشیمی هستند. برای رسیدن به اهداف مورد نظر این تحقیق، گامهای ذیل برداشته شده که به تفصیل در فصول مختلف بیان شده است:

شناختی از صنعت پتروشیمی، مطالعه و ارزیابی انواع مدلهای تحلیل محیطی، انتخاب مدل تحلیل محیطی صنعت پتروشیمی ایران، بکارگیری مدل و جمع آوری اطلاعات و در نهایت شناسایی فرصتها و تهدیدهای راهبردی یا کلیدی.

ابتدا آشنایی مختصری با صنعت پتروشیمی صورت گرفته سپس وضعیت صنعت پتروشیمی در ایران، وضعیت رقبا، چشم انداز و دورنمای صنعت پتروشیمی آمده است. در ادامه با توجه به هدف این تحقیق در خصوص تحلیل محیطی، به بررسی و شناخت انواع مدلهای تحلیل محیطی پرداخته شده است. مدلهای تحلیل محیطی به دو دسته کلان و خرد تقسیم می شود. در حوزه کلان، 10 مدل مطرح شد که از مهمترین و معروفترین مدلها در این حوزه میتوان به مدل PEST اشاره کرد. از دیگر مدلهای کلان میتوان به PESTEL، PESTELI، PESTLIED، STEEP، STEEPLED و ... اشاره کرد.

معروفترین مدل در حوزه خرد، مدل پنج نیروی پورتر می باشد. همچنین در حوزه خرد به سیر تفکر پورتر از مدل پنج نیرو به مدل الماس اشاره شده است. پورتر در ویرایش جدید کتاب استراتژی رقابتی خود همچنان معتقد است که مدل پنج نیرو جوابگوی ساختار صنعت و چگونگی رقابت در آن می باشد.

در ادامه با بررسی جامع مدلهای تحلیل محیطی و شناخت مزایا و معایب آنها یک مدل ابتدایی برای تحلیل محیط صنعت پتروشیمی پیشنهاد شد.

سپس به منظور اخذ نظرات خبرگان صنعت پتروشیمی براساس الگوی نظری و معیارهای پیشنهادی پرسشنامه طراحی گردید. این پرسشنامه، به منظور شناسایی معیارهای مناسب، برای تحلیل محیطی صنعت پتروشیمی طراحی گردید و روایی و پایایی آن به تایید رسید. به منظور تجزیه و تحلیل پرسشنامه و تعیین معیارهای مناسب از آزمونی بر مبنای طیف لیکرت استفاده گردید.

در ادامه روش و نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل داده های پرسشنامه تشریح شده و سپس با استفاده از نظرات خبرگان یک مدل سه لایه­ای بومی شده برای تحلیل محیطی صنعت پتروشیمی ایران به تایید رسید. این مدل شامل مولفه های اصلی تاثیرگذار بر صنعت و سهم هر مولفه است، که میتواند برای صاحبان تصمیم در صنعت پتروشیمی به منظور کشف فرصتها و تهدیدها و تغییرات محیطی حاصل کمک نماید. در ادامه، مدل تاییدی بکارگرفته شده و به جمع­آوری اطلاعات پیرامون آن پرداخته شد. تجزیه و تحلیل اطلاعات جمع آوری شده در 3 محیط کلان، خرد و سایر، منجر به ارائه فرصتها و تهدیدهای عوامل مدل گردید، که از جمع بندی آن فرصتها و تهدیدهای محیط خرد، کلان و سایر بدست آمد.

در نهایت به نتایج تحقیق اشاره شده است. و شماتیک تحلیل محیطی صنعت پتروشیمی، مزایای مدل فوق و فرصتها و تهدیدهای راهبردی آمده است. با تلخیص فرصتها و تهدیدهای راهبردی اقدام به تشکیل ماتریس ارزیابی عوامل خارجی گردید که نمره نهایی ماتریس عوامل خارجی بر مبنای پیش بینی­ها 4/2 شده­ است. این امر بدین معنی است که تهدیدهای پیش روی صنعت پتروشیمی بر فرصت ها غلبه دارد. در نهایت ماتریس داخلی و خارجی آورده شده و موقعیت صنعت پتروشیمی ایران نشان داده شده است.

بررسي حسابداري مديريت از ديدگاه هزينه فرصت از دست رفته در پروژه هاي صنعت پتروشيمي

کشورجمهوري اسلامي ايران بعنوان دومين دارنده منابع نفتي جهان محسوب مي شود. بنابراين سياست گذاران اقتصادي ، به منظوراستفاده بهينه از منابع موجود براي توسعه پايدار، طراحي واجرا طرحهاي پتروشيمي به ويژه درمناطق ويژه اقتصادي پتروشيمي ماهشهر و عسلويه راتصويب نمودند. اطلاعات آماري مويد اين مطلب است که طراحي و اجرا پروژه هاي پتروشيمي درعمل با مطالعات امکان سنجي اوليه طرحهاي پتروشيمي ازلحاظ زمان وهزينه مغايرت وجود دارد. باتوجه به مسئله بيان شده بالا، پژوهش "بررسي حسابداري مديريت از ديدگاه هزينه فرصت از دست رفته درپروژه‎هاي صنعت پتروشيمي" تعریف و اجرا شده است. دراين راستا فرضيات تدوين گرديد: (1)بين بهاي تمام شده واقعي پروژه و بهاي تمام شده برمبناCPMرابطه همبستگي وجود دارد.(2)بين هزينه سرمايه بکارگرفته شده وهزينه فرصت ازدست رفته رابطه همبستگي وجوددارد.(3)بين تاخيرراه اندازي پروژه وهزينه فرصت ازدست رفته رابطه همبستگي وجوددارد. روش پژوهش قياسي –استقرائي بوده وروش گردآوري اطلاعات (داده هاي اوليه )ميداني مي باشد. اهداف پژوهش عبارتست از(الف)کمک به مديران دراجرا به هنگام پروژه هاي پتروشيمي(ب)کمک به شکل گيري نظام جامع مديريت واستقرارسامانه مديريت هزينه پروژه(ج)شناسائي مشکلات اجرائي پروژه هاي پتروشيمي (د)فراهم نمودن زمينه هاي پژوهش هاي آتي درباره پروژه هاي پتروشيمي. بنابراين داده هاي مورد نياز پژوهش از راه بررسي اسناد ومدارک اوليه ومصاحبه باکارکنان گردآوري گرديده وسپس با استفاده از آزمونهاي آماري (آزمون کولموکوروف-اسميرنوف ، رگرسيون وهمبستگي اسپيرمن) فرضيه هاي پژوهش بررسي آزمون گرديد. يافته پژوهش بيانگراين مطلب است که کليه فرضيات پژوهش داراي رابطه همبستگي مي باشند که درنهايت موجب افزايش قابل ملاحظه بهاي تمام شده واقعي نسبت به بهاي تمام شده پيش بيني شده برمبنا CPMمي باشده که انحراف حاصله تحت عنوان هزينه فرصت ازدست رفته معرفي شده است. وضريب همبستگي 972/0مي باشد.

سيستم اجراي پروژه (Project Delivery System) به مجموعه اي از فرايند ها اطلاق مي گردد كه در آن نوع قرارداد، روش پرداخت، محدوده مسئوليت هر يك از طرفين قرارداد، روابط فيمابين دست اندركاران پروژه و نحوه توزيع و تخصيص ريسك در دوره حيات تبيين مي شود. انتخاب و به كار گيري هر يك از سيستم هاي اجرا بدون لحاظ نمودن مواضع هر يك از ذينفعان و همچنين منافع مشترك ايشان ، باعث به وجود آمدن مشكلات عديده از جمله دعاوي قضايي ، اختلافات ، اعمال حاكميت يك طرفه يكي از طرفين قرارداد و در نتيجه اعمال هزينه هاي مضاعف به پروژه  و در نهایت منجر به عدم موفقیت آن مي گردد .

سیستم مدیریت اجرا یکی از سیستم های اجرای پروژه می باشد که در آن کارفرما اقدام به استفاده از خدمات حرفه ای شرکتی با تجربه علمی (به منظور انجام فعالیت های مرتبط با طراحی) و اجرایی (به منظور انجام فعالیت های اجرایی و کنترل قابلیت ساخت) می نماید. با توجه به مطالعات انجام شده در این تحقیق در منابع و استاندارد های بین المللی مشاهده می گردد که سیستم مدیریت اجرا دارای دو ساختار اصلی، مدیریت اجرا به عنوان نماینده کارفرما و مدیریت اجرا در ریسک، می باشد. در مجموع این دو ساختار اصلی دارای هفت زیر ساختار قراردادی بوده که به منظور استفاده از این سیستم مورد استفاده قرار می گیرند. هر یک از این زیر ساختارهای قراردادی فضای انتخابی خاصی پیش روی کارفرما قرار می دهند تا وی بتواند با توجه به شرایط محیطی و درون سازمانی، مناسب ترین نوع قرارداد را انتخاب نموده و از این طریق بیشترین بهره برداری را از پروژه بنماید. هر یک از این ساختار ها ریسک قراردادی کارفرما و مدیر اجرا را تغییر داده و تقابل این دو را تنظیم می نماید.

تغييرات ايجاد شده در فضای کسب و کار بین­المللی باعث شده است که ملت‌ها ديگر قادر نباشند فقط از طريق توليد كالا و خدمات براي بازارهاي داخلي خود به رشد مناسب دست يابند. در قرن جدید، اهميت اقتصادي ملت‌ها بستگي به ظرفيت سياسي، ملي، اقتصادي و رهبران آنها و همچنين موسسه‌هاي ملي‌شان در سرعت تطبيق با شرایط جدید دارد. مهمترين و اصلي‌ترين بستر جهت تطبیق بیشتر با محیط، ايجاد فضاي رقابتي داخلی و توان شرکت در رقابت بین­المللی است. به عبارت ديگر حاكم شدن اقتصاد بازار در سطح ملي و حذف اختلال‌ها،‌ زمينة لازم را جهت ورود به فرآيند جهاني شدن فراهم مي‌نمايد. در نتيجه با توجه به شرايط جديد جهاني، ايجاد فضاي رقابتي در كشور و به تبع آن افزايش قدرت رقابت‌پذيري اقتصاد ملي از مهم‌ترين وظايف دولت‌ها به ويژه در كشورهاي در حال توسعه است. ايجاد فضاي رقابتي در كشور باعث رشد بخش‌هاي مزيت‌دار از طريق گسترش بازار محصولات اين بخش‌ها از سطح داخلي به سطح بين‌المللي خواهد شد.

بنابراین در کشورهای در حال توسعه، از جمله مشكلات مهم صنعت عدم رقابت‌پذيري مي‌باشد. يكي از اركان اين مشكل عدم وجود يك رويكرد مشخص بمنظور افزايش رقابت‌پذيري است. بعبارت ديگر سازمان‌ها يا حتي دولت‌ بطور مشخص يك رويكرد ثابت را دنبال نمي‌كنند. بنابراين با تغيير شرايط، شيوه افزايش رقابت‌پذيري نيز تغيير مي‌كند. از طرف ديگر چون به عقيده بسياري از صاحبنظران، بمنظور افزايش توان رقابتي يا رقابت‌پذيري يك كشور بايستي توان رقابتي بنگاه‌ها افزايش يابد، لذا بنگاه‌ها نفش اوليه و اساسي در بالا بردن توان رقابتي صنعت و كشور دارند.

اين پژوهش در شركت صنايع پتروشيمي ايران انجام شده است. اين شركت داراي ويژگي‌هاي منحصربفردي است. از يك طرف بعنوان شركت شناخته مي‌شود و از طرف ديگر بواسط قدرت انحصاري معادل يك صنعت خواهد بود. همچنين يكي ديگر از ويژگي‌هاي خاص اين شركت فعاليت در بازارهاي داخلي و خارجي است.

بطور كلي در حوزه توان رقابتي چهار رويكرد اصلي وجود دارد. اين رويكردها عبارتند از: رويكردهاي سيستمي، دارايي- فرآيند- عملكرد، مبتني بر قابليت و مبتني بر بازار. هر يك از بنگاه‌ها با رويكردي خاص نسبت به رقابت‌پذيري در بازار حاضر مي‌شوند. شناسايي اين رويكرد براي هر بنگاه نشان مي‌دهد كه آن بنگاه با چه بينشي به رقابت با سايرين مي‌پردازد.

تدوین متدلوژی تعیین سهم فعالیت ها در تأخیرات پروژه به تفکیک مسئولین

در این پژوهش به معرفی روشهای آنالیز تأخیرات پروژه و شیوه تسهیم مسئولیت ها با توجه به ساختار سازمانی پروژه پرداخته شده است. با بکارگیری روشهای معتبر می توانیم تحلیل مناسبی ازمسئولیت های تاخیرات داشته و تخمین های مناسبی جهت تسهیم مسئولیت های تاخیرات بدست آوریم. با توجه به تعهدات طرفهای مختلف درگیر در پروژه بر روی زمانبندی ها، در انتهای کار و یا در مقاطع مورد نیاز؛ قضاوت می نماییم که طرفهای مختلف درگیر در پروژه احتمالاً با تاخیراتی که ایجاد نموده اند هر یک چه میزان در تاخیرات کل پروژه سهیم بوده اند.و تاخیرات پروژه را با چه نسبتهایی میتوان به هر یک از آنها نسبت داد. این موضوع به جهت کاربرد آن در آنالیز ادعاهای خسارت تاخیرات در پروژه ها از اهمیت خاصی برخورد

مدت اجراي يك طرح عمراني در ميزان سرمايه گذاري و بازدهي سرمايه مصرف شده در آن طرح اثر مستقيم دارد. با افزايش مدت اجراي طرح هاي پتروشيمي، سرمايه زيادي اعم از اعتبارات عمراني، نيروي انساني متخصص و ماهر و ماشين آلات و تجهيزات در پروژه بلوكه شده و در نتيجه ارزش كارهاي به بهره برداري رسيده و كارهاي در دست اجرا كاهش مي يابد. در اين پژوهش سعي شده است علل اساسي تاخير ساخت تجهيزات داخلي پروژه هاي پتروشيمي شناسايي شوند. براي انجام اينكار در ابتدا 9 قرارداد از شركت هاي مهدين، مفيد سپاهان، ماشين سازي اراك، ماشين سازي پارس، پايساز، رآكتور ساز و ايران تابلو انتخاب شد و مطابق كلان فرآيند چرخه ساخت مورد بررسي قرار گرفت. پس از شناسايي عارضه هاي موجود در اين شركتها، راهكارهاي بهبود براي هر كدام از عوارض پيشنهاد گرديد. سپس كليه عوامل تاخير با استفاده از استاندارد PMBOK در قالب 9 محدوده  اصلي دانش مديريت پروژه قرار گرفت.